logo
  Tips
  Jam
  Jam maken is één van de leukste dingen in de keuken. Alleen die geleisuiker he.... die is zo duur. Hier staan heel veel tips en trucjes om jam te maken waaronder ook zonder geleisuiker.

Wettelijk beschermd
Jam of confituur is een gegeleerd mengsel van pulp en/of moes van één of meerdere vruchtsoorten met suiker en water. Volgens de Warenwet bevat jam ten minste 350 gram vruchtenpulp per kg en bij 450 gram vruchtenpulp of meer mag het 'extra jam' (of extra confituur) heten.
Voor sommige vruchten gelden lagere percentages. Ook de termen (extra) gelei en marmelade zijn wettelijk beschermd. Zelfs het percentage suiker is wettelijk beschermd.

Jam, confituur, gelei en marmelade
Het woord jam wordt vooral in Nederland gebruikt en confituur vooral in België. Verder is er wel degelijk een verschil tussen jam, confituur, gelei en marmelade. Ze worden wel alle vier op dezelfde manier gemaakt, maar met dit verschil:
Confituur:
In confituur worden hele vruchten gebruikt, al kan het zijn dat tijdens de bereiding vruchten stuk gaan.
Jam:
Bij de bereiding van jam worden de vruchten gepureerd of tijdens de bereiding fijngehakt.
Gelei:
Bij de bereiding van gelei wordt alleen het sap van de vruchten gebruikt.
Marmelade:
Marmelade wordt gemaakt met (de schillen van) citrusvruchten en heeft hierdoor een bitterzoete smaak.

Jam schuimt
Jam maken is leuk en je kan het laten smaken zoals jij het wilt. Als je het fruit gaat koken met de suiker, dan gaat het altijd schuimen. Dit wil niet zeggen dat het niet goed is. Om dit schuimen te voorkomen kan je een klein klontje boter toevoegen is het schuim weg.

Donkere jam
Wil je een mooie donkere jam hebben, vervang dan eens de witte suiker voor bruine suiker.

Geleisuiker
Moet je voor jam maken altijd geleisuiker gebruiken, want die is toch wel vrij prijzig en dat weerhoudt een beetje mijn hobby.
Nee dat is niet nodig, je kan ook andere middelen gebruiken, alleen heb je iets meer geduld nodig. Er is trouwens ook een nadeel om geleisuiker te gebruiken, want het is maar beperkt houdbaar. In plaats van geleisuiker kan je ook citroensap gebruiken. Citroensap voorkomt kristaliseren en vervangt de pectine die je nodig hebt om de jam te verdikken wat geleisuiker ook doet. Pectine zit ook veel in appels, aalbessen en peren. Dus als je jam maakt kan je het ook combineren met appels of citroen of
peren enz.
In ananas, vijgen, kersen of aardbeien bijvoorbeeld zit amper pectine, dus die kan je dan aanvullen met of citroen of peer.

Wat is geleisuiker
Geleisuiker is gewone kristalsuiker waar pectine en citroenzuur is toegevoegd. Pectine zit ook in fruit en zorgt dat jam mooi stevig wordt.
Met 1 kilo geleisuiker en 1 kilo schoongemaakt fruit maak je 4 potten overheerlijke jam.
Fruit waar minder pectine in zit gebruik je ongeveer 900 gram fruit en 1 kilo suiker.
Dus als je bijvoorbeeld aardbeienjam maakt doe je er bijvoorbeeld een appel, citroensap en suiker er bij. Dat is veel goedkoper dan geleisuiker.

Jam zonder geleisuiker
Bij jam zonder geleisuiker doe je de vruchten in een kom met de suiker er doorheen geroerd en laat dit een nacht in de koelkast staan voor je het gaat koken.

Kan je van elk soort fruit jam maken?
Ja. Je kan van alle soorten fruit jam maken. Je moet wel opletten dat je fruit van goede kwaliteit hebt die lekker sappig is en zeker niet overrijp, want daar is de pectinegehalte weer erg laag van en de kans op schimmel is dan ook heel erg groot. Elk bruin plekje moet je wel van het fruit halen.

Waar in doen?
Het best doe je de jam in goed afsluitbare potten. Ex-jampotten of weckpotten verlenen zich er heel goed voor.
Je hoeft helemaal geen dure potjes te kopen wat ik wel eens om me heen zie. Bewaar kleine groente potjes of andere goed afsluitbare potjes...
Deze potten moeten wel heel erg goed schoon zijn. Je kan ze heel goed schoonmaken met heet water en soda. Spoel ze daarna goed af en zet ze op z'n kop op een schone droge theedoek te drogen. Ga er niet met je pootjes in zitten, ook niet met een theedoek!
Als je ze vult, dan doe je de potjes bijna vol, draait ze goed dicht en omgekeerd (met de deksel naar beneden) laat je ze afkoelen.

Hoelang houdbaar?
Jam kan je 6 tot 12 maanden bewaren op een koele donkere plaats. Als je het potje opent, dan is het nog maar 4 á 5 maanden houdbaar in de koelkast.

Wanneer is de jam goed?
Wanneer weet ik eigenlijk of de jam goed is? Daar is een heel leuk en makkelijk trucje voor. Het is handig voor je jam gaat maken, een schoteltje in de vriezer te zetten.
Als je denkt dat de jam dik genoeg is met het koken, dan pak je het schoteltje en laat je een klodder op het schoteltje vallen. Stolt het dan meteen en loop het niet meer uit, dan is de jam klaar. Blijft de jam te dun, doe er dan een eetlepel citroensap bij.

Wat is het verschil tussen jam, confituur, gelei en marmelade?
- Jam

Jam is hetzelfde als confituur Jam wordt in Nederland gezegd, maar in andere landen weer confituur. Het bestaat uit ten minste 360 gram vruchtenpulp per kg, en bij 470 gram vruchtenpulp of meer mag het 'extra jam (confituur)' genoemd worden. Voor sommige vruchten gelden lagere percentages.
- Gelei
Gelei is jam alleen wordt hier bij de bereiding het sap van de vruchten gebruikt.
- Marmelade
Marmelade is een soort jam waarin de schillen van citrusvruchten en andere vruchten met het vruchtvlees worden meeverwerkt en die hierdoor een wat bitter-zoete smaak heeft. Sinaasappelmarmelade is hiervan een bekend voorbeeld.

Kan ik ook jam zonder suiker maken?
Ja dat kan. Dan gebruik je agar agar of marmello. Dit is te koop in natuurwinkels en is niet echt goedkoop en je moet er ook rekening mee houden dat de jam niet zo lang houdbaar is.

Tips
• Als je aardbeien gaat schoonmaken, laat dan het kroontje er nog even opzitten, want anders zuigt de aardbei zich helemaal vol met water.
• De (glazen) potten die je gebruikt kan je het best in een koele kast of kelder heel lang bewaren. Heel belangrijk voor de houdbaarheid is het zuiver en steriel werken.
• Geopende potten kunnen het beste in de koelkast bewaard worden.
• Mocht de jam te dun zijn uitgevallen, is deze nog altijd prima bruikbaar als gelei in bij voorbeeld yoghurt of over pudding of ijs.
• Om confituur te maken kunnen allerlei vruchten gebruikt worden, doch in iets afwijkende verhouding en/of toevoegingen.

  eind